• Krom, Jelmer

Tielse auteur schrijft opmerkelijk en waargebeurd leven van VOC-zeeman

TIEL Tien keer voor de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) naar Azië varen. Dat doen maar weinig zeelieden in de achttiende eeuw. Willem de Wijs (1696-1756) uit Rotterdam overleeft niet alleen, hij klimt op tot de hoogste aan rangen aan boord. In het boek 'De reizen van Willem de Wijs' reconstrueert Jelmer Krom uit Tiel dit opmerkelijke zeemansleven. Het boek verschijnt op 14 september, drie eeuwen na De Wijs' eerste reis. Op zaterdag 22 september tussen 14.00 en 16.00 uur signeert de auteur het boek bij boekhandel Arentsen, Voorstad 9 in Tiel.

Rotterdammer Willem de Wijs (1696-1756) overleeft tien VOC-reizen naar Azië, hij overleeft niet alleen, hij klimt op tot de hoogste aan rangen aan boord. De Rotterdammer doorkruist vrijwel het gehele handelsgebied van de machtige compagnie: van de Arabische koffiestad Mocha tot Banda. Kaapstad ziet hij ruim twintig maal, ook andere belangrijke havens op Java, Ceylon (nu Sri Lanka) en in Bengalen (het Indische Kolkota) doet hij vaak aan. In 2018 is het drie eeuwen geleden dat Willem de Wijs zijn eerste reis maakte.

ROEM EN UITDAGING Tien Aziatische reizen en minstens één Europese reis leveren een schat aan verhalen op. Over neushoorn Clara; De Wijs ziet haar vertrekken uit Bengalen om in Europa roem te vergaren. Zelf maakt de Rotterdammer furore door aan de Kaapse kust een verloren gewaand schip te redden. Hij mengt zich in private handel, vonnist over een geval van 'sodomie' en wordt uitgedaagd door opstandige opvarenden. De Wijs is in Batavia als corruptie en wangedrag hoge functionarissen hun baan of zelfs hun kop kosten. Hij is aan de Kaap als daar topman Valkenier achter de tralies verdwijnt voor de beruchte 'Chinezenmoord'.

THUISFRONT ROTTERDAM De zeeman zeilt over de oceanen in het Tweede Stadhouderloze Tijdperk (1701-1747), een periode waarin de Republiek haar maritieme en economische voorsprong verliest aan de Britten en de Fransen. Rotterdam behoort tot de Hollandse havensteden waar de zeevaart het verval lang afwendt. De VOC en de zee beheersen de familie De Wijs. Vrouwen bestieren het thuisfront, waar kinderen hun vader zelden zien en soms jong overlijden. De Wijs ontworstelt zich aan de achterbuurten. Maar in zijn huwelijken is tegenspoed nooit afwezig.

Jelmer Krom (42) uit Tiel, werkzaam in communicatie en cultuurhistorie, raakte gefascineerd door De Wijs en de maritieme achttiende eeuw. Aan de hand van talrijke sporen in de archieven reconstrueert Krom dit waargebeurde zeemansleven.
Op zaterdag 22 september tussen 14.00 en 16.00 uur signeert de auteur het boek bij boekhandel Arentsen, Voorstad 9 in Tiel.