• Gerrit Overdijk
  • Gerrit Overdijk
  • Gerrit Overdijk

Opening Stille Week met Passieconcert

TIEL Het Tiels Madrigaal Koor zingt zondagmiddag 20 maart in de St. Maartenskerk van Tiel de Via Crucis van Franz Liszt. Het Passieconcert begint om 16.00 uur. De toegang is gratis en er is een collecte bij de uitgang. Het concert wordt georganiseerd onder auspiciën van de Raad van Kerken Tiel en is tevens de opening van de Stille Week, de week voor Pasen.

Dirigent Frits Hendrich is er trots op dat hij dit werk van Franz Liszt in Tiel mag uitvoeren. ,,Bij een Mattheus Passie wordt al gauw aan een uitvoering van Bach gedacht. Maar er zijn nog zoveel andere componisten die een passie hebben geschreven en die ook heel mooi zijn. Het is een beetje afwachten of er veel publiek komt maar voor een kleine plaats als Tiel is dit echt bijzonder. Liszt was een virtuoze pianist en zo'n ingetogen stuk als dit zou je van hem niet verwachten. Het stuk is voor piano en koor geschreven en ik moet stellen dat hij zijn tijd ver vooruit was."

Franz Liszt (1811-1886) componeerde dit werk in 1879. Na een tumultueus leven, waarin hij onder meer virtuoze pianowerken schreef, trok hij zich na tegenslagen terug uit het muzikale leven en ging in Rome wonen. Hij ontving een lage geestelijke wijding en ging zich toeleggen op kerkmuziek, die hij wilde vernieuwen. Een van de werken uit die tijd is de Via Crucis, de kruisweg van Jezus in 14 staties voorafgegaan door een proloog.

Pater Noster

Gregoriaans, renaissance, barok en romantiek komen in deze compositie samen. Vier jaar werkte Liszt aan het stuk en hij maakte maar liefst vijf versies: met orgel, koor met piano, koor met harmonium, piano solo en piano vierhandig. De componist verlangde van zijn uitgever geen honorarium maar een uitgave met illustraties van Albrecht Dürer. De uitgever weigerde het stuk. De grote wens van Liszt dat de Via Crucis in het Colosseum zou worden uitgevoerd, tijdens de pauselijke kruiswegmedidaties, bleef onvervuld. Pas in 1918 werd een musicologische uitgave gereconstrueerd uit twee verschillende manuscripten die in Weimar en Rome waren opgediept tussen briefwisseling van Liszt. In 1929 (50 jaar te laat) volgde een eerste opvoering in Budapest. Op passiezondag wordt in Tiel de versie met piano uitgevoerd. Concertpianist Ko van der Velpen bespeelt de vleugel. Een deel van de staties is instrumentaal; de piano beeldt dan de tekst van de statie uit. In de proloog en de overige staties komt het koor aan bod, soms verstild, dan weer uitbundig. Het stuk bevat ook enkele solo's voor bas/bariton: Marius Kramer zal die voor zijn rekening nemen. Het concert wordt afgesloten met het Pater Noster van Guiseppe Verdi.

Tijdens het concert wordt een beeldpresentatie gegeven van de staties uit de Dominicuskerk van Tiel. Deze 14 staties zijn vervaardigd door de beeldhouwer Peter Roovers (1902-1993). Voorafgaand aan het concert zijn tekstboekjes verkrijgbaar voor één euro.